بابونه چیست؟ بابونه (Chamomile) یک گل وحشی سفید و کوچک، شبیه گل آفتابگردان است. این گیاه بومی اروپا، هندوستان و آسیاست اما به شمال امریکا نیز راه یافته است. اگرچه برگ های تلخ این گیاه هم خوراکی هستند اما اغلب گل آن را خشک کرده و برای تهیه چای استفاده می کنند. دو نوع رایج گل بابونه عبارتند از آلمانی (Matricaria recutita یا Chamomilla Recutita) و رومی (Anthemis nobilis یا Chamaemelum nobile)، که هر دو خاصیت آرامش بخشی ملایمی دارند و حدود ۳۰ دقیقه بعد از مصرف، اثر آرام بخشی خود را نشان می دهند. این دو نوع گل نه تنها از نظر ظاهری، بلکه از نظر ترکیبات فعال نیز متفاوت هستند. در تحقیقات صورت گرفته، ماده موثره «کامازولن» بیشتر مورد توجه قرار گرفته که مقدار آن، در نژاد آلمانی بیشتر است.

بابونه چیست؟

بابونه (Chamomile) یک گل وحشی سفید و کوچک، شبیه گل آفتابگردان است. این گیاه بومی اروپا، هندوستان و آسیاست اما به شمال امریکا نیز راه یافته است. اگرچه برگ های تلخ این گیاه هم خوراکی هستند اما اغلب گل آن را خشک کرده و برای تهیه چای استفاده می کنند. دو نوع رایج گل بابونه عبارتند از آلمانی (Matricaria recutita یا Chamomilla Recutita) و رومی (Anthemis nobilis یا Chamaemelum nobile)، که هر دو خاصیت آرامش بخشی ملایمی دارند و حدود ۳۰ دقیقه بعد از مصرف، اثر آرام بخشی خود را نشان می دهند. این دو نوع گل نه تنها از نظر ظاهری، بلکه از نظر ترکیبات فعال نیز متفاوت هستند. در تحقیقات صورت گرفته، ماده موثره «کامازولن» بیشتر مورد توجه قرار گرفته که مقدار آن، در نژاد آلمانی بیشتر است.

 

 

روغن بابونه چیست؟

روغن بابونه از گل ‌های گیاه بابونه به دست می ‌آید. با اینکه روغن ‌های به دست آمده از هر دو نوع، خواص تقریباً مشابهی دارند اما همان طور که اشاره شد، هر یک از انواع این گیاه، ترکیبات متفاوت و ویژگی های خاص خود را دارند. روغن بابونه رومی ترکیبی از آلفا-پینن، بتا-پینن، کامفن، کاریوفیلن، سابینن، میرسن، گاما-ترپینن، پینوکارون، فارسنول، سینئول، پروپیل آنجلات و بوتل آنجلات است. روغن بابونه آلمانی از آزولن (کامازولن)، آلفا بیسابولول، بیسابولول اکسید و B و بیسابولن اکسید A تشکیل شده است.

روغن بابونه رومی خاصیت آرام بخشی بیشتری دارد و محرک بهتری برای قاعدگی است اما روغن بابونه آلمانی به علت وجود آزولن، یک عامل ضدالتهابی بسیار قوی است.

آزولن یک ترکیب شامل نیتروژن است؛ پررنگ بودن رنگ آبی این روغن نیز به دلیل وجود همین ترکیب است.

 

 

خواص گیاه و روغن بابونه:

بابونه سرشار از آنتی‌ اکسیدان ‌ها و فلاونوئیدها است. در نتیجه، خواص شگفت انگیز بسیار زیادی دارد.

اسانس روغنی بابونه نیز پیشینه خوبی دارد. سال ها از آن، برای بهبود انواع بیماری ها و مشکلات مختلف استفاده کرده اند. در متون پزشکی اشاره شده که در مصر باستان، یونان و روم از این گیاه استفاده می کرده اند.

روغن بابونه نیز خواص فوق العاده ای دارد، دمنوش گیاه بابونه هم همین طور!

 

خواص متعددی که در ادامه به آن می پردازیم هم شامل بابونه رومی و هم بابونه آلمانی می شود.

 

1. از بین بردن سموم:

گیاه بابونه میزان تعریق بدن را افزایش می دهد. در نتیجه، سموم را از بین برده و عوامل عفونتی را کاهش می دهد. همچنین، در مدتی کوتاه و به طور همزمان، حرارت بدن را پایین آورده و در کاهش تب مؤثر است. از این رو به عنوان داروی تب بر شناخته می شود.

 

2. پیشگیری از عفونت:

این گیاه، ضدعفونی کننده و آنتی بیوتیک خوبی است؛ عفونت را از بین می برد و از تکثیر عفونت های ناشی از باکتری ها و قارچ ها جلوگیری می کند.

روغن بابونه در از بین بردن انواع کرم روده، شپش ها و انگل های موجود در پوست سر مؤثر است.

 

3. کاهش افسردگی:

این گیاه برای مبارزه با افسردگی و رفع آن بسیار مفید است. بابونه احساس غم، افسردگی، ناامیدی و تنبلی را از بین می برد و باعث شادی و هیجان شما می شود. حتی بوی این روغن ها می تواند برای رفع افسردگی و داشتن خلق و خوی خوب به شما کمک کند.

 

4. کاهش فشار خون:

هر دو نوع گیاه بابونه، فشار خون و تورم عروق خونی را کاهش می دهند.

 

5. بهبود گوارش:

گیاه بابونه به عنوان یک اشتهاآور، بر عملکرد صحیح معده و تقویت آن، تأثیر بسزایی دارد. ترشحات مایعات گوارشی را افزایش داده، عمل هضم و گوارش را آسان کرده و به سلامت کبد و تنظیم جریان صفرا نیز بسیار کمک می کند.

همچنین، با افزایش ترشح صفرا، آنزیم های معده و اسید هیدروکلریک، می تواند قدرت گوارش و هضم را افزایش دهد.

 

6. درمان روماتیسم:

بابونه اختلالات سیستم گردش خون را درمان کرده، باعث تحریک گردش خون شده و خون را از وجود سمومی مانند اسید اوریک پاک و سم زدایی می کند. در نتیجه، به درمان بیماری هایی مانند روماتیسم، ورم مفاصل ناشی از گردش خون نامناسب و تجمع اسید اوریک، کمک می کند.

از روغن آن می توان به عنوان داروی ضدالتهاب، برای رفع ورم استفاده کرد.

 

7. محافظت از پوست:

این گیاه به دلیل کاربردهایی که در لوازم آرایشی دارد، در دنیا از محبوبیت زیادی برخوردار است؛ زخم ها، لکه های پوستی و جوش ها را برطرف می کند و التیام بخش است. همچنین، زخم ها، بریدگی ها و کبودی های ناشی از عفونت را بهبود می بخشد. بنابراین، می توانیم بگوییم که بهبوددهنده زخم هم است.

 

8. تسکین درد:

گیاه بابونه ضددرد است؛ درد عضلات و مفاصل، سردردهای شدید، سینوس ها، دندان درد و آسیب های استخوانی را کاهش می دهد. همچنین، در کاهش درد شدید عصبی که به دلیل انقباض رگ های خونی رخ می دهد و عصب نهم جمجمه را احاطه می کند، بسیار مؤثر است.

 

9. از بین بردن گازهای اضافی:

این گیاه به خروج گاز از روده و معده کمک کرده و از تشکیل گاز اضافی جلوگیری می کند. بنابراین، باعث آرامش بدن شده و فشار خون را پایین می آورد. روغن بابونه خطرات جدی ناشی از گازهای اضافی مانند جمع شدن هوا در نای را از بین می برد.

 

10. تقویت سیستم عصبی:

بابونه تقریباً تمام اختلالات مربوط به اعصاب یا واکنش هایی که باعث تشنج، انقباض، عصبانیت و از دست دادن کنترل اندام ها می شوند را تسکین می دهد. این گیاه نوعی داروی اعصاب است به این معنی که سلامتی اعصاب و سیستم عصبی را در وضعیت خوبی قرار می دهد و باعث حفظ عملکرد مناسب سیستم عصبی می شود.

 

11. تقویت بدن:

این گیاه نوعی داروی تقویت کننده و نیروبخش طبیعی است؛ یعنی باعث تقویت پوست، عضلات و اندام های داخلی بدن می شود.

 

12. فواید دیگر:

- روغن و دمنوش بابونه با دفع سموم، به درمان آکنه و از طریق تعریق، به تمیز کردن غدد عرق و چربی کمک می کنند.

- به عنوان یک داروی ادرارآور، سیستم ادراری و کلیه ها را با تحریک افزایش ادرار، تمیز می کنند.

- می توانند به درمان عفونت های ویروسی مثل اوریون و سرخک کمک کنند.

- از بابونه به عنوان دهانشویه نیز استفاده می کنند. این گیاه از نفس بدبو و عفونت دهان پیشگیری می کند.

- بابونه رومی در ایجاد آرامش، رفع ناراحتی و عصبانیت به ویژه در کودکان مؤثر است. در حالی که بابونه آلمانی در درمان التهاب به بزرگسالان کمک می کند و به طور ویژه ای، برای درمان سیستم گوارشی و ادرار مورد استفاده قرار می گیرد.

 

 

برخی از مطالعات صورت گرفته درباره خواص بابونه:

1. خواص این گیاه برای معده:

در سال 2014، در یک مطالعه روی حیوانات، اثر بابونه آلمانی بر اسهال را بررسی کردند. نویسندگان آن مقاله دریافتند که روغن این گیاه باعث جلوگیری از اسهال و تجمع مایع در روده می شود. در تحقیق دیگری در سال ۲۰۱۸، تأثیر استعمال موضعی روغن بابونه رقیق شده را بر فعالیت روده پس از سزارین ارزیابی کردند. محققان دریافتند اشتهای بیمارانی که از روغن این گیاه به صورت موضعی روی شکم خود استفاده کرده بودند، سریع تر از کسانی که از آن استفاده نکرده بودند برگشت و همچنین، گازهای روده سریع تر خارج شدند.

در مطالعه ای دیگر به بررسی اثر بابونه رومی بر بخش هایی از روده خوکچه هندی، موش و انسان پرداختند. آنها دریافتند که این ماده دارای خواص آرامش بخش برای ماهیچه ها است. به همین دلیل است که از این گیاه برای ناراحتی های گوارشی مثل سوء هاضمه و گرفتگی استفاده می کنند.

 

2. ترمیم زخم با روغن بابونه:

در یک مقاله در سال ۲۰۱۸، تأثیر عصاره بابونه رومی بر زخم موش ها را بررسی کردند. فعالیت ضدباکتریایی پماد بابونه در مقایسه با پماد تتراسایکلین و سایر داروهای مشابه، به طور قابل توجهی بیشتر بوده و بر زخم اثر بهتری گذاشت.

 

3. درمان اختلال اضطراب عمومی (GAD) با روغن بابونه:

در مطالعه ای در سال ۲۰۱۷، درمان کوتاه مدت اضطراب عمومی توسط بابونه را ارزیابی کردند. پس از هشت هفته، ۵۸.۱ درصد از شرکت کنندگان اعلام کردند که اضطراب آنها کاهش یافته است. پایین بودن سطح هورمونی به نام کورتیزول در صبح، با اضطراب در ارتباط است. یک تحقیق کوچک در سال ۲۰۱۸ نشان داد که استفاده از بابونه به کاهش علائم اضطراب و افزایش سطح کورتیزول صبحگاهی کمک می کند.

 

4. درمان افسردگی با روغن بابونه:

افسردگی و اضطراب معمولاً با هم اتفاق می افتند. در یک مطالعه، از عصاره خوراکی بابونه آلمانی در افرادی که مبتلا به افسردگی و اضطراب بودند استفاده کردند. بعد از هشت هفته درمان، محققان در گروهی که عصاره بابونه به آنها داده شده بود، کاهش قابل توجه علائم افسردگی را مشاهده کردند.

به این نکته توجه کنید که عصاره بابونه را می توان به صورت خوراکی مصرف کرد، اما اسانس روغنی بابونه را نباید به صورت خوراکی مصرف نمود.

 

5. درمان ناراحتی پوستی با روغن بابونه:

در مطالعه ای در سال ۲۰۱۰، محققان تأثیر استعمال موضعی روغن بابونه آلمانی را در تسکین درماتیت آتوپیک در موش ها ارزیابی کردند. آنها دریافتند نشانه های آلرژی در موش هایی که روغن بابونه دریافت کرده بودند به طور قابل توجهی پایین تر است.

 

5. تسکین درد:

در مطالعه ای در سال ۲۰۱۵، تأثیر استفاده از اسانس رقیق شده بابونه بر روی پوست را در درمان آرتروز بررسی کردند. از شرکت کنندگان خواسته شد سه بار در روز و به مدت ۳ هفته از این روغن استفاده کنند. محققان دریافتند در مقایسه با شرکت کنندگانی که از این روش درمانی استفاده نکردند، اسانس روغنی بابونه به طور قابل توجهی نیاز آنها به داروهای مسکّن را کاهش می دهد.

در مطالعه دیگری، تأثیر استعمال موضعی روغن بابونه را بر سندرم تونل کارپال بررسی کردند. بعد از گذشت ۴ هفته، شدت علائم در افرادی که تحت درمان بابونه بودند از گروه شاهد بسیار کمتر بود.

 

6. خواب بهتر با روغن بابونه:

سال هاست که از بابونه برای بهبود خواب شبانه استفاده می کنند. تحقیقات نیز از این امر حمایت می کند. در یک مطالعه روی ۶۰ فرد سالخورده، شرکت کنندگان را به دو گروه تقسیم کردند؛ به یک گروه کپسولی حاوی بابونه و به گروه دیگر دارونما دادند. در پایان مطالعه، کیفیت خواب کسانی که عصاره بابونه مصرف کرده بودند در مقایسه با کسانی که دارونما مصرف کرده بودند، افزایش یافته بود.

 

7. ضدسرطان:

در مطالعه ای در سال ۲۰۱۹، تأثیر عصاره بابونه آلمانی بر سلول های سرطانی مورد ارزیابی قرار گرفت. محققان دریافتند که در طول درمان با عصاره بابونه، سلول های سرطانی به احتمال زیاد از بین می روند. در همین مطالعه، مشخص شد که درمان با عصاره بابونه توانایی سلول های سرطانی برای ایجاد رگ های خونی (آنژیوژنز) که برای بقای تومور لازم است را کاهش می دهد.

در مطالعه ای که اخیراً انجام شده، یکی از ترکیبات روغن بابونه به نام آپیژنین را بررسی کردند. نتایج نشان داد که آپیژنین هم از رشد سلول های سرطانی جلوگیری می کند و هم محرک مرگ سلول در چرخه سلول های سرطانی است.

 

 

چگونه از این گیاه استفاده کنیم؟

بیشتر مردم با این نوشیدنی محبوب آشنا هستند، اما این گل به شکل های دیگری نیز در دسترس است از جمله عصاره، تنتور و اسانس روغنی!

جالب است با وجود اینکه از پودر بابونه برای پخت و پز استفاده می کنند، فواید سلامتی و تسکین دهنده خود را حفظ می کند.

 

 

چگونه از روغن بابونه استفاده کنیم؟

حالا که اطلاعات بیشتری درباره فواید روغن بابونه دارید، چگونه می توانید با خیال راحت در خانه، از آن استفاده کنید؟ چند روش برای استفاده از این روغن وجود دارد از جمله بخور یا کاربرد موضعی!

 

1. روش های آروماتراپی:

استنشاق روغن بابونه ممکن است در کاهش اضطراب و تقویت خواب مؤثر باشد. شما می توانید از این روغن در دستگاه بخور یا بطری اسپری شیشه ای استفاده کنید.

- بخور:

دستگاه بخور رایحه ی روغن تبخیرشده را در اتاق پخش می کند. هنگام استفاده از روغن بابونه در دستگاه بخور، از دستورالعمل های دستگاه پیروی کنید.

- اسپری:

برای استفاده از روغن بابونه در اسپری، ۱۰ تا ۱۵ قطره از روغن را در حدود 28 گرم آب رقیق کنید. آن را در یک بطری اسپری شیشه ای بریزید و قبل از استفاده، خوب تکان دهید. از بطری پلاستیکی استفاده نکنید زیرا روغن باعث تجزیه آن می شود.

هنگام استفاده از بابونه یا هر روغن دیگری برای آروماتراپی، حتماً در فضای موردنظر تهویه مناسب داشته باشید. احتیاط کنید که زنان باردار یا شیرده، کودکان و حیوانات خانگی در معرض روغن قرار نگیرند.

 

2. روش های موضعی:

روغن بابونه به صورت موضعی نیز قابل استفاده است. این روش ممکن است به رفع دردها، مشکلات گوارشی یا اضطراب کمک کند.

همه اسانس های روغنی باید قبل از استفاده روی پوست با روغن حامل رقیق شوند. در اینجا، چند روش برای استفاده از آن آورده شده است:

- روغن ماساژ:

ابتدا باید روغن بابونه را در روغن مناسب مانند روغن نارگیل یا روغن جوجوبا رقیق کنید.

- روغن حمام:

روغن بابونه را با روغن حامل مخلوط کنید و به آب گرم حمام خود اضافه کنید.

- لوسیون:

شما می توانید ۱ یا ۲ قطره روغن بابونه را به لوسیون یا مرطوب کننده بدن خود اضافه کنید و روی پوست خود بمالید.

- کمپرس کردن:

یک حوله یا پارچه را در آب گرم خیس کنید و ۱ یا ۲ قطره روغن بابونه رقیق شده به آن اضافه کنید و کمپرس گرم بسازید؛ آن را روی کمر یا شکم خود بگذارید.

 

 

عوارض جانبی روغن بابونه

اسانس های روغنی بسیار غلیظ هستند و نباید آنها را به صورت خوراکی مصرف کنید، مگر اینکه تحت نظر یک متخصص حرفه ای باشید. حتی برخی از این روغن ها سمی هستند! اگر مایل به مصرف بابونه به صورت خوراکی هستید، از چای آن استفاده کنید. برای جلوگیری از بروز هر گونه اتفاق، روغن بابونه را در دسترس کودکان یا حیوانات قرار ندهید. بابونه عوارض جانبی و تداخلات دارویی ای دارد که باید از آنها آگاه باشید.

 

1. سوزش پوست:

اسانس های روغنی ممکن است باعث تحریک پوست شوند. اگر نگران حساسیت خود به روغن هستید، قبل از مصرف، مقداری از روغن بابونه را رقیق کرده و در قسمت داخلی آرنج تست کنید. اگر متوجه قرمزی، خارش، تورم یا سوزش شدید، از مصرف آن خودداری نمایید.

 

2. آلرژی:

برخی از افراد ممکن است به روغن بابونه حساسیت داشته باشند. در صورتی که به گیاهان خانواده بابونه مانند آفتابگردان، جلبک دریایی یا گیاهان دریایی حساسیت دارید، ممکن است حساسیت بیشتری نشان دهید. در موارد نادر، ممکن است واکنش آلرژیک شدیدی به نام آنافیلاکسی رخ دهد که یک اورژانس پزشکی است؛ علائم آن عبارتند از: مشکل در تنفس، تورم گلو، سرفه یا خس خس سینه، سفتی در سینه، بثورات، استفراغ و اسهال.

 

3. تداخلات دارویی:

بابونه ممکن است با داروهای سیکلوسپورین و وارفارین تداخل داشته باشد. اگر بدون نسخه دارویی مصرف می کنید، قبل از استفاده از روغن بابونه، با پزشک خود مشورت کنید.

 

4. استفاده از این گیاه در بارداری و شیردهی:

اگر باردار یا شیرده هستید و دوست دارید از روغن بابونه استفاده کنید، قبل از مصرف با پزشک خود مشورت کنید.

 

 

موارد منع مصرف:

هیچ خطر خاصی برای استفاده از هر یک از روغن های بابونه که مورد بحث قرار گرفتند، وجود ندارد. مگر اینکه شخص به گیاه بابونه و انواع دیگر آن، حساسیت داشته باشد. در این صورت، باید از مصرف آن اجتناب کند.

به گفته موسسه ملی بهداشت، افراد مبتلا به آلرژی ابروسیا، نباید از برگ ‌ها یا سایر بخش ‌های این گیاه استفاده کنند چون ممکن است واکنش متقابل داشته باشند. استفاده از این گیاه برای زنان باردار یا شیرده، بدون نظارت پزشکی توصیه نمی‌شود.

همانند هر درمان گیاهی دیگری، عاقلانه است که پیش از اضافه کردن این گیاه به رژیم روزانه یا هفتگی خود، با پزشک تان مشورت کنید.

 

 

هنگام خرید روغن بابونه به چه چیزهایی توجه کنیم؟

هنگام خرید روغن بابونه یا سایر اسانس های روغنی به نکات زیر توجه کنید:

- مراقب تبلیغات و ادعاهای بازار باشید. سازمان غذا و دارو (FDA) اسانس های روغنی را کنترل نمی کند. از هر روغنی که ادعای درمان بیماری خاصی را دارد، استفاده نکنید.

- نام لاتین گیاه را که روی برچسب محصول نوشته شده بررسی کنید؛ این موضوع به شما کمک می کند که همان روغن بابونه مورد نظر خود را خریداری کنید.

- به میزان خلوص توجه کنید. باید اسانس روغنی ۱۰۰% را خریداری کنید. اگر محصول با چیز دیگری ترکیب شده، باید روی برچسب ذکر شده باشد.

- قبل از خرید محصول، آن را بو کنید. اگر بوی آن شبیه به روغن بابونه نیست، از خرید آن خودداری کنید.

- دنبال بطری تیره رنگ باشید. نور می تواند به اسانس روغنی آسیب برساند. بنابراین، به دنبال بطری هایی باشید که نور را از خود عبور نمی دهند.